GIPUZKOAKO OZEANOGRAFIA ELKARTEA
Itsasoa etxean
Donostiako aquarium – Itsas jauregia 1928an inauguratu zen, 1908an fundatutako Gipuzkoako Ozeanografía Elkartearen ekimenez, inauguratu zen. Izan ere, espainian itsasoaren inguruko natur zientziei eskainitako lehen cunea da honako hau.
Aquariumaren aurrekin gisa-edo. 1913an erakusketa handia ospatu zen Gipuzkoako hiriburuan, erreketaren mendeurrenean, eta haren ondorios 1916an museo bat zabaldu zuen Elkarteak, ospakizun bietan ere Elkarteak berak instalatu zituen akuarioek arrakasta haundia bereganatu zuten; baina eginkizuna ez zen haietara mugatu. Mende hasieran batez ere atzerrian zebiltzan korronte berreen priora, itsas zientziak bultzatzeko ahalegin desberdinak aviarais zituen, halanola Arrantza estola, argitalpen espezializatuak (Espainiako lehen ozeanografia-buletina plazaratu zuen), eta film dokumentalen ekoizpenetan aintzindari izan zen. Gaur egun dagoen babes sozialik ez zegoen garaian, arrantzale familiak laguntzeko ekimenak ere gauzatu zituen.
Gipuzkoako Ozeanografia Elkartea, bada (gaur bere izena daraman Fundazioaren kide), tizas bizitzaren eta itsastarren bizimoduen erakusketaz harago jardín duen erakundea dugu. Urteen poderioz, garai eta egokieran arabera berritu delarik, gizarte modernoak sorraraziko beharrizanei erantzuna ematen jakin du, eta ezagupenak ez sheik kezkak zabaltzeko grinari bizi-bizi eutsi dio, bai aurreraopen zientifikoarekiko konpromisoan, bai ingurumenarekiko sentiberatasunean.