GIPUZKOAKO OZEANOGRAFIA
ELKARTEA
100 urte leiho bat itsasorantz zabaltzen
Gipuzkoako Ozeanografia Elkartea 1908an sortu
zen Donostian, gipuzkoar pertsonaia ospetsu batzuen eskutik,
eta bere zeregin nagusia (1908ko estatutuetan bildua) gure
itsas eta marinel-tradizioa zabaltzea eta ikertzea izan zen.
Elkarte honen hastapenak zailak izan ziren, baina sortzaileen
adore nekaezinak aurrera eragin zion proiketuari, eta elkartea
garai hartan aitzindari izan zen bere helburuetakoren batean.
Adibidez, ezinbestekoak izan ziren arrantzaleen komunitatearen
eta gobernu-erakundeen artean zubi bat ezartzeko orduan, marinelen
alargunentzako giza laguntzak sortzeko (garai hartan itsasontzi
asko hondoratzen ziren), nabigazio-tresnen erabileran trebatzearen
garrantzia ulertzeko, itsas biologiako gaietarako, lurrun-makinerariarako,
etab.; horretarako, Arrantza Eskola sortu zuen, Espainia osoko
lehena, eta azkar zabalduko zen eredua. Gainera, GOE elkartearen
dibulgazio-jarduerari hasiera emango zioten aldizkari ozeanografiko
batzuk argitaratzen hasi zen.
1913an mugarri bat ezarri zen: Exposición Histórico
Naval Oceanográfica Vascongada (Eusko Erakusketa Historiko,
Itsasgintzako eta Ozeanografikoa), GOEk, Herriaren Adiskideen
Elkarte Ekonomikoak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak egin zutena.
1915 eta 1920 artean, hainbat estamenturekin hamaika gestio
egin ondoren, Gipuzkoako Ozeanografia Elkarteak bere behin-betiko
egoitza abian jartzea lortu zuen, zeren aurrekoak, bata Kanpandegi
kalean eta bestea Miramar zinema zaharretan zeudenak, ez baitziren
nahikoak izan haziz zihoazen jardueretarako eta jaiotzen ari
ziren proiektuetarako. Hainbat saiakuntzaren ondoren, 1925ean
hasi ziren Juan Carlos Guerrak egindako eraikin entzutetsuaren
obrak, Aquarium-Itsas Jauregia izena hartu zuena eta ofizialki
1928an inauguratu zena. Espazio berri hau Elkartearen filosofiaren
isla izango zen, bere museo-jarduerekin jarraitu nahi baitzuen,
baina erakusketen arloko ildo berri bat ireki nahi izan baitzuen,
eta eraikinaren hiru solairuetatik bat eskaini nahi izan zion
gure kostaldeko itsas faunari.
100 urte hauetan zehar, GOE beti izan da Donostiako Aquariumaren
kudeatzailea, eta bere hastapenetik gure hiriko eta Gipuzkoako
leku ikusgarria izan da. Bere historian une bikainak eta ez
hain bikainak ere izan ditu, baina GOEk inoiz ez die bere misioari
eta helburuei traiziorik egin, hasieratik Erakunde berdingabea
bihurtu baitzen.
|